Jezioro mezotroficzne

J ezioro mezotroficzne oznacza jezioro typu słodko-wodnego będące typem przejściowym pomiędzy jeziorem oligotroficznym i eutroficznym . Termin " mezotroficzny"  zgodnie z Międzynarodowym Słownikiem Hydrologicznym oznacza stan umiarkowanej żyzności wód wynikający z niewielkiej liczby biogenów oraz substancji organicznych w zbiorniku wodnym. Planując noclegi nad jeziorami pomyśl o odpowiednim miejscu. Stan pośredni pomiędzy stanem eutroficznym i oligotroficznym. Ten typ jezior cechuje się średnią żyznością a także umiarkowanie wysoką produkcją biologiczną, stąd niekiedy można w nich zaobserwować zakwity planktonu . Może ono powstawać z jeziora oligotroficznego, a następnie przekształcić się w eutroficzne. Ewolucja harmoniczna jezior ma charakter prostych przekształceń tj.: jezioro oligotroficzne w jezioro α-mezotroficzne w jezioro β-mezotroficzne w jezioro eutroficzne w jezioro stawowe w torfowisko niskie . Jest to proces naturalny, ale w wyniku działalności zanieczyszczającej człowieka w ostatnich kilkudziesięciu latach proces eutrofizacji w jeziorach zachodzi znacząco szybciej, zaburzając jego równowagę naturalny przebieg. Wody α-mezotroficzne mają stosunkowo mało substancji odżywczych, przeciętna roczna produkcja planktonu jest rzędu od trzydziestu do sześćdziesięciu gramów m2. Rzadko zakwita. W okresie wegetacyjnym przejrzystość wynosi około czterech - siedmiu metrów. Natlenienie w strefach głębokich w tych wodach wynosi od dwudziestu do sześcdziesięciu procent nasycenia. Na dnie przeważnie występuje ciemny muł wyglądem zbliżony do sapropelu czyli szlamu gnilnego. Poza tym biomasa fauny na dnie wynosi około pięciu - dziesięciu  gramów m2. Roślinność wyższa na brzegu jest dość dobrze rozwinięta. Przykładowe jeziora α-mezotroficzne to  Jezioro Łańskie i Babięty . Wody β-mezotroficzne można określić jako teoretycznie żyzne oraz bogate w substancje odżywcze. Produkcja fitoplanktonu w ciągu roku sięga od sześćdziesięciu do stu dwudziestu g C m2. W okresie wegetacyjnym przejrzystość wynosi około  trzech - pięciu metrów. Nasycenie tlenem w warstwie naddennej nie przekracza trzydziestu procent. Biomasa makrofauny w strefie głębinowej kształtuje się rzędu kilkunastu gramów na metr powierzchni dna. Zróżnicowanie gatunkowe fauny oraz flory są średnio bogate. Roślinność brzegowa dobrze rozwinięta. Przykładowe jeziora β-mezotroficzne to Jezioro  Garbaś , Oleckie Wielkie , Krzywe Wigierskie .  Panują w niej warunki aerobowe (nasycenie tlenem 40-60%). Dominują procesy mineralizacji materii organicznej w profundalu, co powoduje znaczne zużycie tlenu. W wyniku tego szczątki organiczne znajdujące się na dnie ulegają zróżnicowanemu stopniu rozkładu. Krzywą tlenową w eutrofii nazywa się klinogradą. Przedstawia ona zależność malejącego stężenia tlenu wraz z głębokością. W metalimnionie jeziora mezotroficznego zachodzi pewne odchylenie dodatnie stężenia tlenu, nazywane heterogradą dodatnią, wynikające z intensywnej fotosyntezy i dobrych warunków świetlnych. Stężenie tlenu w tej strefie jest wyższe od strefy położonej wyżej i poniżej metalimnionu. Stężenie fosforu całkowitego (w okresie wegetacyjnym) wynosi dziesięć, trzydzieści μg na dm3, stężenie chlorofilu a (w epilimnionie) na ogół trzy do dziesięciu μg/ na m3, natomiast maksymalna produkcja pierwotna utrzymuje się z reguły w granicach 0.3 do 0.7 g węgla pod jeden metr kwadratowy powierzchni jeziora. Roczna produkcja brutto jest około sto razy większa.

• Typowe organizmy występujące to glony z grupy zielenic i okrzemek, liczne larwy owadów, Chironomidae , ślimaki, natomiast wśród ryb lipień i brzana. Przykłady glonów-bioindykatorów wód mezotroficznych:
  • Anabaena spiroides,
  • Aphanizomenon flos-aquae,
  • Pediastrum boryanum,
  • Cymatopleura solea,
  • Ankistrodesmus falcatus,
  • Diatoma vulgare,
  • Oscillatoria rubescens i Oscillatoria Agardhii,
  • Amphora ovalis,
  • Scenedesmus quadricauda,
  • Microcystis aeruginosa.
• Inną cechą charakterystyczną jest występowanie dość wielkiej różnorodności wśród fauny i flory, ale cechującej się nikłą liczebnością w obrębie gatunku.
• Umiarkowany rozwój roślinności zanurzonej na stoku oraz nieco powyżej, co jest konsekwencją intensywnego działania fal. Możesz to zobaczyć organizując sobie noclegi nad jeziorami.
  
• Woda jest w miarę przezroczysta, słabo opalizująca,  widzialność od trzech do siedmiu metrów, zapach ziemisty, muł żółtobrunatny, nie obfity. Dno porośnięte powłokami glonów, nieco zamulone. Niekiedy obecne zakwity.
• Powstają w nim osady denne typu gytii. W zależności od tego, jaki materiał składowy przeważa, czy składniki mineralne, organiczne czy resztki wodnych organizmów, można wyróżnić: gytię piaszczystą, ilastą, żelazistą, gytie z solami kwasu huminowego, substancjami woskowymi i tłuszczami, czy gytię planktonowa.